Niedawno były wakacje, a czas już pomyśleć o wypoczynku w czasie ferii zimowych. Młodzieżowe drużyny pożarnicze, a przynajmniej ich opiekunowie, zapewne planują  zorganizowanie wycieczki lub wyjazdu na zimowisko. Wspólny wyjazd należy w odpowiedni sposób przygotować.

 Zacznijmy zatem od wycieczki. Planując ją, powinniśmy odpowiedzieć sobie na podstawowe pytania, tj. jakie wymogi organizacyjne musimy spełnić, aby nasz wyjazd pod względem formalnym nie wzbudzał żadnych zastrzeżeń, a także dokąd chcemy jechać i co będziemy robić?

Pamiętajmy, że istotnym elementem przygotowań do każdego wyjazdu z młodzieżą jest przydział zadań i obowiązków poszczególnym opiekunom oraz kadrze pomocniczej (oczywiście jeśli takową mamy). Przede wszystkim musimy wyznaczyć kierownika, opiekunów grup (jeżeli mamy większą liczbę uczestników), instruktorów, którzy opracują  program.

Przypominam, że osoby te muszą mieć odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. Kierownik wycieczki musi  ukończyć „Kurs dla kierowników placówek wypoczynku dzieci i młodzieży oraz obozów”, opiekunowie grup natomiast „Kurs dla wychowawców placówek wypoczynku dla dzieci i młodzieży”. Należy również przestrzegać ustalonych zasad: jeden opiekun na maksymalnie dwudziestu uczestników, a jeśli wybieramy się z dziećmi poniżej 10 roku życia – jeden opiekun na piętnastu uczestników. Nie zapominajmy też o  przygotowaniu planu wycieczki oraz o  zapoznaniu z nim młodzieży.

Kolejną ważną sprawą jest ubezpieczenie uczestników od następstw nieszczęśliwych wypadków, a instruktorów i opiekunów od NNW i odpowiedzialności cywilnej. Organizując jednodniowy nawet, czy kilkugodzinny wyjazd, bezwzględnie powinniśmy zebrać pisemne zgody od rodziców lub prawnych opiekunów osób niepełnoletnich, które znajdować się będą pod naszą opieką. Nie zapominajmy także o  spisaniu numerów telefonów do rodziców wyjeżdżających dzieci, jak również o pozostawieniu kontaktu do kierownika wycieczki i opiekunów.

Każdy udany wypad powinien składać się z kilku elementów. Obok zwiedzania, starajmy się zapewnić uczestnikom zabawę,  i wypoczynek. Członkowie MDP lubią podnosić swoje kwalifikacje, zdobywać nowe doświadczenia. Pomocna może się tu okazać zdrowa rywalizacja oraz jasno, rzeczowo i konkretnie określone wymagania. Przy planowaniu wycieczki pamiętajmy o najważniejszym, czyli jaki cel chcemy osiągnąć wyjeżdżając z młodzieżą,  a także czego chcemy młodych ludzi  nauczyć.

Podsunę kilka pomysłów na zimowy wyjazd. Jednym z wypadów może być odwiedzenie i zapoznanie się ze sprzętem Państwowej Straży Pożarnej. Kolejnym celem może stać się wizyta w zaprzyjaźnionej OSP, w której również działa MDP. Na takie spotkanie musimy przygotować odpowiednie gry i zabawy. Możemy również zaplanować wycieczkę typowo krajoznawczo-rekreacyjną, np. kulig i o sprawach pożarniczych na czas wyjazdu po prostu zapomnieć.

Poważniejszym i bardziej czasochłonnym zadaniem dla opiekuna MDP jest organizacja zimowiska. Niezbędne są imienne karty uczestników, zawierające: dane osobowe, opinię lekarską, opinię pielęgniarki szkolnej i wychowawcy, informacje o miejscu i organizatorach zimowiska. Musimy również mieć  tzw. kartę obiektu, w  którym młodzież będzie wypoczywać (z aktualnymi wpisami wymaganych instytucji). Pamiętajmy też o zgłoszeniu zimowiska do kuratorium oświaty, ubezpieczeniu uczestników i kadry, a także o oświadczeniach opiekunów dotyczących zasad bezpieczeństwa itp. Istotne jest również prowadzenie prawidłowej dokumentacji zimowiska. Musi ona zawierać m.in.: ramowy plan pracy na zimowisku, karty uczestników, kartę obiektu, wykaz kadry, dzienniki zajęć, komplet regulaminów, polisy ubezpieczeniowe, książeczki zdrowia, dokumentację żywieniową itp.

A oto kilka rad, które pomocne będą w organizacji zimowiska. Zaplanujmy sobie wypoczynek w miejscowości, w której działa OSP, a jeszcze lepiej PSP. Pamiętajmy, że jest to czas przygotowań do eliminacji Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej, można  zatem bez wahania w programie uwzględnić zajęcia teoretyczne i praktyczne z ochrony przeciwpożarowej.

Musimy być przygotowani również na niepogodę. Powinniśmy zatem „zaopatrzyć się” w sporo zajęć świetlicowych, z uwzględnieniem integracyjnych, sportowych i rekreacyjnych. Jeżeli grupa nie jest zgrana, nie zdążyła jeszcze dobrze się poznać, proponuję wieczorne zabawy zacząć od gier integracyjnych.

Dobrym pomysłem na stworzenie rywalizacji sportowej jest prowadzenie  spartakiady przez cały czas trwania zimowiska (jedna, dwie konkurencje sportowo-pożarnicze dziennie). Pomyślmy również  o możliwości korzystania z sali gimnastycznej, świetlicy lub basenu, jeśli będzie w pobliżu. Najwięcej jednak przyjemności przyniosą zajęcia na świeżym powietrzu w piękne zimowe dni (kuligi, jazda na łyżwach, nartach, „desce”).

Wszystkim dobrze znane są także zabawy takie jak np.: karaoke, randka w ciemno,  wybory miss i misstera obozu, „elit model look” – pokaz mody, itp. Żadne zimowisko nie odbędzie się oczywiście bez dyskoteki oraz ogniska ze śpiewem i pieczeniem kiełbasek.

Można również przypisać zimowisku hasło, z którego będą wynikały główne tematy zajęć, np. „Pożar – a co to jest?, Może zostanę prewentystą?, Pierwsza pomoc przedmedyczna”.

Na koniec kilka praktycznych rad:

Na wycieczce, zimowisku itp. nie funkcjonuje pojęcie „czasu wolnego”. Stworzenie dobrego planu pracy i jego realizacja to połowa sukcesu. Każde zajęcia  wymagają omówienia i wyjaśnienia. Bardzo dobrze sprawdzają się elementy „zdrowej rywalizacji” wśród uczestników.

Oto kilka pomysłów. Po wykonaniu podziału na grupy stwórzmy tablicę, na której będziemy oceniać poszczególne elementy pracy danego zastępu (np. porządki w pokojach, wyniki w konkurencjach, organizacja zastępu służbowego, itp.). Powinniśmy też jasno określić cel i sens rywalizacji. Mogą to być np. jakieś drobne nagrody rzeczowe. Plan konkurencji należy sporządzić tak, aby rywalizacja toczyła się aż do ostatniego dnia zimowiska.

Proponuję także przygotować dla rodziców i opiekunów listę niezbędnych rzeczy, które uczestnik powinien ze sobą zabrać.  Zwróćmy też uwagê na ryzyko zabierania ze sobą cennych i drogich rzeczy. Pamiętajmy, że  priorytetem jest bezpieczeństwo młodzieży, dlatego należy myśleć, przewidywać, a nawet „dmuchać na zimne’.

Jeszcze rady dotyczące finansów. Planując wyjazd  zawsze zastanawiamy się, ile to będzie kosztowało i skąd pozyskać pieniądze. Sugeruję sprawdzić, czy w urzędzie gminy lub miasta nie ma środków na organizację zimowego wypoczynku dla dzieci i młodzieży. Jeżeli są, możemy przygotować odpowiedni projekt i stanąć do konkursu. Jeśli planujemy zimowisko z partnerem z Niemiec,  można pokusić się o środki z Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży. Kolejną instytucją, do której możemy się zwrócić o środki finansowe, jest  KRUS, a także prywatni sponsorzy.

Łukasz Zblewski
opiekun MDP przy OSP Starogard Gdański członek Komisji ds. Młodzieży ZG ZOSP RP

Fot. archiwum