Rada Ministrów po rozpatrzeniu poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz niektórych innych ustaw, postanowiła odrzucić cały projekt. Tym samym wypracowywane przez kilka lat, przez wielu parlamentarzystów Poselskiego Zespołu Strażaków zmiany w ustawie o ochronie przeciwpożarowej nie ujrzą światła dziennego w tej kadencji Sejmu.

Według Rady Ministrów poselski projekt zmian w ustawie prowadzi do przyznania ochotniczym strażom pożarnym przywilejów, z jakich nie korzystają inne stowarzyszenia non profit. Rząd obawia się, że wprowadzenie proponowanych zmian może spowodować wystąpienie po stronie innych grup społecznych roszczeń o przyznanie podobnych uprawnień, a to w konsekwencji doprowadzi do zaprzeczenia postulatowi „taniego państwa”. Ponadto w opinii Rady Ministrów projektowane zmiany mogą doprowadzić do zaburzenia spójności porządku prawnego.

Według projektu poselskiego wójt (burmistrz, prezydent miasta) miał koordynować funkcjonowanie krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego przy pomocy komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, a w razie niepowołania takiej osoby, przy pomocy komendanta gminnego Związku OSP RP. Rada Ministrów zajęła w tej kwestii stanowisko negatywne, motywując to tym, że według informacji przedstawionych przez Komendę Główną PSP, tylko niewielki odsetek ochotniczych straży pożarnych w Polsce spełnia minimalne wymagania umożliwiające im uczestniczenie w KSRG. Według Rady Ministrów nie jest zasadne, aby funkcję gminnego koordynatora funkcjonowania KSRG pełnił komendant gminny Związku OSP RP w przypadku, gdy żadna z ochotniczych straży pożarnych działających na terenie wybranej gminy nie kwalifikuje się do uczestniczenia w tym systemie.

Projekt poselski przewidywał przyznanie 10 proc. dodatku do emerytury lub renty (w wysokości maksymalnie 200 zł) dla strażaków ochotników, którzy udokumentowaliby 30-letni staż członkowski w OSP. Rada Ministrów uznając takie działanie za szlachetne, uważa jednak, że uczestniczenie w formacjach ochotniczych nie jest podyktowane chęcią uzyskania określonych profitów, także w postaci wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych. Rada Ministrów obawia się, że z oczekiwaniem przyznania podobnych dodatków mogą wystąpić inne grupy społeczne zaangażowane w działalność innych stowarzyszeń. Ponadto w warunkach niżu demograficznego sfinansowanie dodatku może stanowić zbyt duży ciężar dla systemu ubezpieczeń społecznych, a projekt nie przewiduje możliwości wzrostu składki odprowadzanej na ubezpieczenia społeczne. Koszty projektowanej regulacji są trudne do oszacowania, a liczba potencjalnie uprawnionych pozostaje nieznana i trudna do ustalenia. Rada Ministrów do tej kwestii odniosła się negatywnie.

Zmiana proponowana w poselskim projekcie przewidująca określenie w delegacji do rozporządzenia także zakresu i podmiotów uprawnionych do przeprowadzania badań okresowych, nie jest, w ocenie Rady Ministrów, zmianą niezbędną. Badania lekarskie członków OSP, zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia i opieki społecznej przeprowadzają publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Rada Ministrów uznała za zasadne zastąpienie tego rozporządzenia, przez rozporządzenie regulujące kwestię badań w sposób kompleksowy i szczegółowy, mając na uwadze specyfikę pracy członków ochotniczych straży pożarnych. Nowe rozporządzenie wskazywałoby zakres badań lekarskich i podmioty uprawnione do ich przeprowadzania oraz wyliczałoby osoby uprawnione do korzystania z nich. Rada Ministrów do tej kwestii odniosła się także negatywnie.

Proponowana zmiana, dotycząca ubezpieczenia członków ochotniczych straży pożarnych, nie jest według Rady Ministrów zmianą niezbędną, nie prowadzi także do zasadniczo odmiennego ukształtowania istniejącego stanu prawnego i wobec negatywnej oceny całości regulacji nie znajduje jej poparcia.

Zwolnienie ochotniczych straży pożarnych z obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań finansowych określonych przepisami o rachunkowości, przy jednoczesnym przyznaniu formacjom ochotniczym prawa do samodzielnego ustalania zasad prowadzenia rachunkowości, zawarte w projekcie poselskim, w opinii Rady Ministrów doprowadzi do sytuacji, w której gospodarka finansowa ochotniczych straży pożarnych wymknie się spod kontroli prowadzonej według ujednoliconych standardów. Ponadto fakt, iż formacje ochotnicze będą samodzielnie ustalać zasady własnej rachunkowości, doprowadzi do stanu, w którym zasady te będą zrozumiałe tylko dla nich, natomiast niekoniecznie dla podmiotów zajmujących się kontrolą gospodarki finansowej. Rada Ministrów do tej kwestii również odniosła się negatywnie.

Zmiana w poselskim projekcie, która zakłada zwolnienie dochodów ochotniczych straży pożarnych od podatku, jest zmianą idącą w opinii Rady Ministrów we właściwym kierunku i dostosowującą stan prawny do istniejącego stanu faktycznego (w Polsce nie funkcjonuje jednolita formacja pod nazwą „Ochotnicza Straż Pożarna”, ale szereg stowarzyszeń działających jako ochotnicze straże pożarne). Jednakże wobec negatywnej oceny całości regulacji, Rada Ministrów stoi na stanowisku, iż taką zmianę można wprowadzić przy okazji najbliższej nowelizacji przepisów podatkowych.

Rada Ministrów nie popiera dodania w ustawie Prawo o ruchu drogowym przepisu uprawniającego członka ochotniczej straży pożarnej do prowadzenia pojazdu uprzywilejowanego na podstawie zaświadczenia wydanego przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Jest również przeciwna przekazaniu szczególnych uprawnień strażakowi Państwowej Straży Pożarnej oraz członkowi ochotniczej straży pożarnej do wydawania poleceń lub sygnałów uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdującej się na drodze. Także proponowana zmiana, zakładająca wprowadzenie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków lub ich części oraz gruntów wykorzystywanych przez ochotnicze staże pożarne na działalność statutową, według Rady Ministrów, nie jest konieczna, ponieważ ochotnicze straże pożarne mogą nabywać status organizacji pożytku publicznego, a te z kolei już w istniejącym stanie prawnym korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości. 

Propozycja zwolnienia od podatku budowli wykorzystywanych przez ochotnicze straże pożarne na cele statutowe, w opinii Rady Ministrów  nie znajduje uzasadnienia, ponieważ budowle podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wtedy, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Rada Ministrów przypomina, że  rada gminy może w drodze uchwały wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe od podatku od nieruchomości, a więc także dla nieruchomości wykorzystywanych przez ochotnicze straże pożarne. Rada Ministrów wskazuje również, iż rozszerzenie zakresu zwolnień ustawowych od podatku od nieruchomości spowoduje ubytek dochodów w budżetach jednostek samorządu terytorialnego stopnia podstawowego (w związku z wynikającą z Konstytucji RP zasadą autonomii podatkowej i samodzielności finansowej gmin, spadek dochodów wymaga bądź rekompensaty z innego źródła, bądź ewentualnego zmniejszenia zakresu zadań publicznych, do realizacji których jest zobowiązana gmina). Rada Ministrów do tej kwestii również odniosła się negatywnie.

To były najważniejsze zanegowane przez Radę Ministrów poprawki zaproponowane w poselskim projekcie. Było ich oczywiście znacznie więcej, między innymi dotyczące zwolnienia od podatku gruntów wykorzystywanych w celach statutowych przez ochotnicze straże pożarne, zwolnienia od podatku środków transportowych używanych do celów ochrony przeciwpożarowej, przekazania samorządowi powiatowemu i samorządowi województwa wykonywania zadań z zakresu utrzymania porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli w zakresie ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej. Rząd ustosunkował się do tych wszystkich poprawek negatywnie, odrzucając cały poselski projekt zmian.

(Amar)