Komisja Historyczna Zarządu Głównego Związku OSP RP omówiła główne wydarzenia odbywające się z jej udziałem w minionym roku i ustaliła zadania na rok 2009.

 Wśród ważnych imprez i uroczystości związanych z obchodzonymi w roku 2008 rocznicami wymienić należy konferencję zatytułowaną „Z myślą o Niepodległej” z okazji 90-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę, ukazującą udział strażaków w walce o wolność. Przygotowywana jest publikacja zawierająca wygłoszone referaty. Tej rocznicy poświęcony był koncert orkiestr i zespołów strażackich w Krakowie oraz przegląd zespołów artystycznych w Polanicy, na których melodie i pieśni przypominały ważne dla naszego narodu wydarzenia.

Miniony rok ogłoszony był w Związku OSP RP Rokiem Bolesława Chomicza. Skłoniła do tego 130 rocznica urodzin. Podjęto zakończone powodzeniem starania o nadanie jego imienia jednemu z parków na Bielanach w Warszawie. Wydano poświęconą mu jednodniówkę.

Jak co roku odbył się Ogółnopolski Konkurs Kronik. Dr Eugeniusz Walczak omówił jego przebieg. Zwrócił uwagę, na ważną rolę organizowanych przy tej okazji warsztatów z prowadzenia dokumentacji historycznej. Stwierdził, że spełniają one istotną rolę w przygotowaniu metodycznym i historycznym osób spisujących dzieje OSP. Podczas spotkania z kronikarzami i innymi dokumentalistami ruchu strażackiego postulowano tworzenie archiwów i bibliotek od ochotniczej straży pożarnej do Zarządu Głównego Związku OSP RP, w których gromadzono by dokumenty i literaturę związaną z pożarnictwem.

Dr Janusz Gmitruk i prof. dr hab. Piotr Matusak

Zaproponowano, by powstającemu w Wesołej Centrum Dokumentacji Historycznej OSP nadać imię. Zgłoszono dwie kandydatury patrona: Bolesława Chomicza i prof. Józefa Ryszarda Szaflika. Po dyskusji większość członków komisji poparła kandydaturę prof. Józefa Ryszarda Szaflika. Wybór ten uzasadnia stworzenie przez niego podwalin historiografii ruchu strażackiego.

Przewodniczący Komisji Historycznej prof. dr hab. Piotr Matusak zachęcał do przekazywania opracowań historycznych do publikacji w „Zeszytach historycznych”. Zwrócił uwagę na powstawanie prac magisterskich, doktorskich i habilitacyjnych poświęconych ruchowi strażackiemu. Dokumentują one ważną cząstkę historii naszego kraju. Rozważano umieszczanie w nich także wspomnień i sylwetek strażaków.

Dr Janusz Gmitruk zaproponował rozpisanie konkursu na pamiętniki i wspomnienia strażackie z walk 1939 roku. Są one cennym źródłem informacji o ludziach, zdarzeniach, następujących przemianach. Udział finansowy w tym konkursie mogłoby mieć Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Drugą propozycją było włączenie się do obchodów 70 rocznicy wybuchu II wojny światowej organizując konferencję ukazującą udział strażaków w obronie kraju. Powołano zespół do wypracowania założeń na wymienioną konferencję w składzie: dr Janusz Gmitruk, dr Władysław Tabasz, dr Eugeniusz Walczak, prof. dr hab. Piotr Matusak.

Kolejną ciekawą propozycję zgłosił dr Władysłąw Tabasz. Chodzi o wydanie słownika biograficznego zasłużonych strażaków. Podobne inicjatywy powstają oddolnie. Obecni na posiedzeniu Komisji Historycznej autorzy „Monografii OSP z powiatu bielskiego” poinformowali o inicjatywie założenia księgi zasłużonych strażaków z ich terenu oraz drugiej księgi, w której wpisywani byliby strażacy z tego regionu odznaczeni Złotym Znakiem Związku.

Bogumiła Trybulska opisała dzieje inowrocławskich straży pożarnych

Członkowie komisji rozważali także możliwość wydania biografii Bolesława Chomicza. Ten zasłużony nie tylko dla straży człowiek nie doczekał się jeszcze publikacji ukazującej całościowo jego osobę i to czego dokonał. Postanowiono zebrać propozycje autorów, którzy podjęliby się tego zadania.

 Komisja Historyczna Zarządu Głównego Związku OSP RP przyjęła propozycje przedstawiane podczas posiedzenia do swojego programu działalności na rok 2009.

Popularyzatorzy historii

Na posiedzenie Komisji Historycznej ZG ZOSP RP zaproszeni zostali laureaci III Konkursu na Prace Popularnonaukowe i Badawcze dotyczące historii pożarnictwa. Członkowie komisji przywiązują dużą wagę do tego typu publikacji, zwrócili uwagę na potrzebę zachęcenia większej liczby osób do pisania opracowań na tym poziomie. Jury przyznało 3 nagrody i 6 wyróżnień. Przewodniczący komisji prof. dr hab. Piotr Matusak w asyście dyrektor Zarządu Wykonawczego Związku OSP RP Teresy Hernik wręczyli dyplomy i nagrody.

Jedną z osób wyróżnionych jest Bogumiła Trybulska, autorka monografii inowrocławskiej straży pożarnej. Od 26 lat pracuje w straży pożarnej, jest także członkiem OSP w Pakości. Tematem pracy licencjackiej w Wyższej Szkole Społeczno-Ekonomicznej we Włocławku było „Powstanie i dzieje inowrocławskiej straży pożarnej do II wojny światowej”. Następnie pani Bogumiła podjęła studia magisterskie na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jej praca magisterska była kontynuacją pracy licencjackiej, przedstawiła w niej dzieje inowrocławskiej straży po II wojnie światowej, kończąc opis na powstaniu w 1992 roku Państwowej Straży Pożarnej. W obu pracach jest mowa o straży zawodowej i o OSP. – Jestem zadowolona, że mogę łączyć pracę zawodową z zainteresowaniami – powiedziała nawiązując do przyznanego jej wyróżnienia.

Tekst i zdjęcia:
Anna Świtalska